AVP - CRISTIAN DEMOCRATA ARUBA
   
 
EFECTO DI BBO ARIBA INFLACION:
SI MINISTER NO SA, KENDE SI LO SA?
 
Home > Centro di Prensa > Noticia > 20071115

 

Si Minister pa Asuntonan Economico di Aruba na november 2007 no sa kiko ta e effecto di BBO ariba inflacion, anto ta kende si lo mester sa? Cu hopi asombro por a lesa con Minister Swaen den un corant local ta indica di no sa kiko ta e efecto di BBO ariba inflacion na Aruba. Despues cu a raporta caba nuebe luna di inflacion over di 2007, despues cu tur hende por a constata y experencia pa nan mes con inflacion na Aruba ta accelerando den 2007 na un nivel cu nos no a conoce desde 1990, ainda e minister aki ta bisa na medio di November 2007 - casi un anja despues di a introduci BBO - cu e no sa kiko ta e efecto di BBO ariba inflacion.

 

Un uitspraak asina ta bisa hopi mas di forma di proceder y di tuma decision di e Minister pa Asuntonan Economico, cu e ta bisa di e BBO y su impacto ariba inflacion na Aruba. Peor ainda, ora di tene na cuenta tur e investigacionnan cu a laga hasi na caminda pa pasa e Ley den Parlamento. Tur e consehonan cu e Minister a hanja promer cu a pasa e Ley di BBO na final di december 2006. Nos por corda ainda con den e advies di Banco Central a adverti Minister cu un BBO lo causa inflacion halto, cu lo resulta den un minimo di 7 porciento. Mes un preocupacion di un onderschatting di e efecto inflatorio di BBO por a lesa den e rapport di SER encuanto e efectonan social – economico di BBO. Y asina tabata tin mas instancianan cu a vocifera nan preocupacion pa cu e efectonan inflatorio di un BBO.

 

Tin indicacionnan fuerte cu e acceleracion di inflacion na Aruba ta ser causa pa factornnan interno. Por observa con e diferencia di nivel di inflacion entre Aruba y Merca a bini ta creciendo desde januari 2007, na momento cu a introduci BBO. Durante e ultimo dies anja e inflacion na Aruba, cu excepcion di 2002, tabata keda denter di e margen di 1 procentpunt di diferencia cu e inflacion Mericano. Di januari 2007 pa september 2007 e diferencia di inflacion entre Aruba y Merca ya caba a crece te na 3.5 procentpunten. En comparacion, por observa con mes un factornan internacional cu ta operando na Aruba ta afectando e inflacion na Curaçao: Te cu september e inflacion pa 2007 na Curaçao tabata igual na 2.8 porciento. Durante mes un periodo na 2006 esaki tabata igual na 1.8 porciento na Curaçao. Es mas, e inflacion pa 2007 na Aruba ta cana den linja di locual Banco Central, kende si tin experticio ariba tereno di e balor di nos florin, a projecta mas cu un anja pasa. Kisas e desaroyo di inflacion na Aruba na 2007 ta un hint pa Minister evalua pa su mes e nivel di confiabilidad y valides di e analysis en cuestion?

 

Na Aruba inflacion den 2007 te cu september ya caba ta igual na 6.9 porciento, mientras cu den mes un periodo den 2006 e tabata 3.6 porciento. Inflacion den 2007 na Aruba direpente a cuminsa cana hopi mas accelera compara cu esun di nos mayor partner economico (Merca). Compara cu Curaçao, kende tin un structura conomico y un patrono di consumo bastante semehante na esun di Aruba, nos por mira claramente con menos e impacto di factornan internacional tabata na 2007. E comparacionnan aki ta duna indicacion fuerte cu e acceleracion na Aruba ta ser causa mas tanto pa factornan interno. Y ainda e Minister pa Asuntonan Economico, na medio di november 2007, ta bisa di no sa kiko ta e efecto di BBO ariba inflacion! Ta kende si sa anto?

 

E pregunta awor ta surgi: kiko si Minister pa Asuntonan Economico sa di e desaroyo di inflacion na Aruba y e impacto di BBO ariba esaki? E falta di conocemento aki ta trece duda den e valides di e proposicionnan pa contene inflacion di e minister den e mes un articulo en cuestion. Si bo no sa kiko ta causa e inflacion, con bo por tuma medida pa contene inflacion? Y ki sentido tin pa ganja tuma medida na final di anja, ora cu e efecto di BBO ya caba a plama den hente nos economia?

 

Ta di compronde e ora pakiko Gobierno mester busca e zondebok bou di comercio, kende supuestamente ta abusando di prijs. Tur es tempo, Gobierno mes, cu consentimiento di Minister di Finansas y Asuntonan Economico, ta gastando placa incontrolablemente y ta treciendo y activando demasiado placa den circulacion (mediante prestamonan), aumentando asina tambe nos debe nacional. Ora cu e crecimento di cantidad di placa den economia ta mas hopi cu e crecimento economico, ta aumenta prijsnan general na Aruba, y pues ta causa inflacion. E propio Banco Central a bini ta advirtiendo Gobierno den e ultimo anjanan cu mediante tur e prestamonan ta treciendo demasiado placa den circulacion.

 

Kisas e mihor instrumento pa Minister di Finansas y Asuntonan Economico por usa pa controla inflacion ta pa contene gastonan di Gobierno. Esaki ta hopi mas facil, paso no ta depende di otronan pafor di Gobierno pa realisa. Di e forma aki, y den linja cu e maneho monetario di Banco Central, Minister di Finansas y Asuntonan Economico realmente por aporta na contene inflacion na Aruba. Awor ta di spera si cu e minister tin conocemento di e patrono di gasto di Gobierno pa 2007 pa asina compara esaki cu locual a presupuesta pa 2007. Di nos banda, nos no ta perde fe y ta keda pendiente, sperando ariba contribucionnan positivo di Gobierno pa alivia nos di e inflacion na Aruba.

 
 
 

top