Cambio den e ley di voto di Parlamento Europeo

		Nederlandse Premiere dr. Jan Peter Balkenende; Arubaanse oppositieleider mr. Mike Eman; Constitutioneel deskundige dr. Mito Croes

Wijziging van de Kieswet in verband met het verlenen van het kiesrecht voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement aan alle Nederlanders die in de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig zijn is aan de Tweede Kamer aangeboden.

Het wetsvoorstel voorziet in het uitbreiden van het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig zijn. De aanleiding daartoe vormt een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, die het onderscheid dat momenteel wordt gehanteerd bij het verlenen van kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement tussen Nederlanders in het buitenland enerzijds en Nederlanders die in de Nederlandse Antillen of Aruba wonen anderzijds in strijd achtte met het gelijkheidsbeginsel.

ACHTERGROND

		Benny Sevinger; Maxim Verhagen; Mike Eman; Mike De Meza

Bij de invoering van het kiesrecht voor Nederlanders in het buitenland in 1985 is er bewust voor gekozen de inwoners van de Nederlandse Antillen en Aruba geen kiesrecht te verlenen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement met als voornaamste argument dat deze personen al kiesrecht hebben voor een parlementair vertegenwoordigend orgaan binnen het Koninkrijk, te weten de Antilliaanse en Arubaanse Staten.

Verlening van het kiesrecht voor de Tweede Kamer aan deze groep zou even merkwaardig zijn als verlening van het kiesrecht voor de Antilliaanse Staten aan in Nederland wonende Nederlanders, zo oordeelde het kabinet in 19851. De regering stelde voor dat de uitsluiting betrekking zou hebben op alle inwoners van de Nederlandse Antillen en Aruba en dus ook de uit Nederland afkomstige Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtig waren.

		Mike Eman papiando cu studiantenan Arubiano na Hulanda.

De Tweede Kamer kon zich niet vinden in dit standpunt. Uiteindelijk is een amendement aanvaard waarbij het wetvoorstel in die zin werd gewijzigd dat het kiesrecht voor de Tweede Kamer werd toegekend aan op de Nederlandse Antillen en Aruba woonachtige Nederlanders die tenminste tien jaar in Nederland hebben gewoond, of in Nederlandse openbare dienst werken. De kiesgerechtigheid voor de Europees Parlementsverkiezingen is op grond van de formulering in de huidige Kieswet direct afgeleid van de kiesgerechtigheid voor de Tweede Kamer. Dit heeft tot het gevolg dat Antillianen en Arubanen die niet tenminste tien jaar in Nederland hebben gewoond dan wel in Nederlandse openbare dienst werken, ook niet mogen stemmen voor het Europees Parlement.

AANLEIDING WIJZIGING

		Koninklijke Boodschap (click pa mas)

In 2004 zijn de heren Eman en Sevinger (Statenleden van de AVP op Aruba), twee in Aruba woonachtige Nederlanders, in beroep gegaan tegen de weigering van de gemeente Den Haag hen te registeren als kiezers voor de Europees Parlementsverkiezingen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heefthet beroep van de heren Eman en Sevinger gegrond verklaard. Volgens de Afdeling is er geen objectieve echtvaardiging voor de regel dat Nederlanders in het buitenland wel mogen stemmen voor het Europees Parlement, terwijl Nederlanders die in de Nederlandse Antillen of op Aruba wonen alleen kiesrecht hebben als ze ten minste tien jaar in Nederland hebben gewoond.

		Memorie van Toelichting (click pa mas)

De Afdeling heeft voorafgaand aan de uitspraak prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Het Hof heeft in zijn antwoord op de prejudiciële vragen aangegeven dat Arubanen en Antillianen die de Nederlandse nationaliteit bezitten en derhalve burgers van de Unie zijn, zich om die reden kunnen beroepen op de rechten die in het tweede deel van het EG-Verdrag aan de burgers van de Unie zijn toegekend. Het Hof kwam voorts tot de conclusie dat de Nederlandse Kieswet in strijd is met het communautaire gelijkheidsbeginsel,omdat Nederlanders die bijvoorbeeld in Venezuela wonen wel voor het Europees Parlement kunnen stemmen en Nederlanders woonachtig op de Nederlandse Antillen of Aruba niet. Het beginsel van gelijke behandeling staat eraan in de weg dat de gekozen criteria meebrengen dat onderdanen die zich in vergelijkbare situaties bevinden, zonder objectieve rechtvaardiging ongelijk worden behandeld. Dat oordeel heeft de Afdeling overgenomen.

De Afdeling acht een wetswijziging noodzakelijk om het ongerechtvaardigde onderscheid op te heffen en geeft in de uitspraak aan dat er in grote lijnen twee mogelijkheden zijn om het onderscheid op te heffen: de strijdigheid met het communautaire gelijkheidsbeginsel kan worden opgeheven door alsnog het kiesrecht toe te kennen aan de inwoners van de Nederlandse Antillen en Aruba, maar ook is een variant mogelijk waarbij het kiesrecht voor het Europees Parlement wordt voorbehouden aan degenen die in Nederland woonachtig zijn. De nederlandse regeing heeft gekozen voor de optie waarbij de kiesrecht niet wordt beperkt maar uitgebreid en geeft zo inhoud aan de wens voor bredere deelname in de Europese Unie ontwikkelingen binnen het gehele Koninkrijk wat ook de inzet was van de appelanten politici van Aruba statenleden Eman en Sevinger. In deze streven zijn Eman en Sevinger bijgestaan door constitutionele deskundige Mito Croes die als gemachtigde optrad bij de Raad van State en het Europees Hof.

Zie ook de volgende pagina's: